Հա

Համայնք

23/04/2018

Մոխրաթեւ 100-ամեայ փիւնիկը

Ապրիլ 24-ի դառնայուշ օրերի յիշատակը վերստին գօտեպնդում է մեզ, աննահանջ շարունակելու մեր հաւաքական պայքարի երթը ազգովի, մինչեւ մեր բռնաբարւած իրաւունքների ձեռքբերումը՝ հողային հատուցումով եւ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումով, նախ ցեղասպանին եւ ապա քաղաքակիրթ համայն աշխարհի կողմից:

Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդի Ապրիլ 24-ի պատգամը

 

Ապրիլ 24-ի դառնայուշ օրերի յիշատակը վերստին գօտեպնդում է մեզ, աննահանջ շարունակելու մեր հաւաքական պայքարի երթը ազգովի, մինչեւ մեր բռնաբարւած իրաւունքների ձեռքբերումը՝ հողային հատուցումով եւ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումով, նախ ցեղասպանին եւ ապա քաղաքակիրթ համայն աշխարհի կողմից:

Մարդկութեան զարմացրել են որոշ երեւոյթներ, որոնք իրաւամբ կոչւել են աշխարհի հրաշալիքները: Դրանց նմանները այսօր կարող են կառուցել մարդիկ, նորօրեայ ճարտարարւեստի հնարաւորութիւններով եւ ճարտարապետական արդիական միջոցներով:

Կան նաեւ աշխարհը զարմացնող ո՛չ նիւթեղէն երեւոյթներ, որոնք փառքն են կազմում ազգերի պատմութեան: Այս «հրաշալիքների» շարքում իր պատւաւոր տեղն ունի մեր ազգը, երկարաձիգ դարերի վրայ տարածւած իր գոյութեամբ եւ մշակութային բարձրամակարդակ ներկայութեամբ:

Հայ ազգը իբրեւ երեւոյթ այս աշխարհում, նախապատմական ժամանակներից գոյաւորւած լինելով հայկական բարձրաւանդակում, հեռու շրջակայ «ժխոր»-ից, այնպէս էլ անվրդով չի՛ անցել երկարդարեայ պատմութեան բովից, որը աւելի՛ է շեշտում նրա գոյութեան հրաշքի համազօր լինելը: Լախտի հարւածները միշտ իջեցւել են կամքի տէր անձանց, ինչպէս նաեւ ազգային իրենց ինքնութեամբ հպարտ եւ տառապանքի մէջ իսկ ինքնամխիթար լինելու կարողականութեամբ օժտւած ժողովուրդների գլխին:

Սով ու լաց, հալածանք ու աւերածութիւն, աքսոր ու ջարդ, մահ ու ցեղասպանութիւն, սուգ ու տրտմութիւն, նահատակութիւն եւ արքայութեան յոյս, լցնում են արնագիր էջերը Հայոց պատմութեան, չորացնելով մեր ժողովրդի երակներում հոսող հեղուկը սուրբ: Բայց անտեսանելի աւիշը եռում է դեռ նրա մարմնի բոլոր մասերում, գոյացնելով նոր արիւն ու մղելով այն նոր սերնդի մարմնի մէջ, կենսաւորելով նրան, փաստելու հայութեան ներկայութիւնը աշխարհում եւ ազգերի ընտանիքում, նրա արժանապատիւ տեղով ու կարեւոր դերով:

Պահպանւե՞լ է արդեօք պարզ արձանագրութիւն, թէ քանի՞ անգամ է այրւել համայնական մեր բոյնը ջերմիկ՝ մեր հայրենի աշխարհը քարքարոտ, կամ թէ քանի՞ անգամ է դատարկւել այն իր հարազատ բնակիչներից՝ մեր պապերից լեռնցի, աշխարհացրիւ անելով նրանց «մինչեւ ի չորիս ծագս աշխարհի»: Այն բոյնը, որի իւրաքանչիւր շիւղը մեր պատմութեան դիւցազնախօս մեղրակտուց բերաններով է բերւել ու կպցւել հաստաբուն կաղնուն հինգհազարամեայ: Բոյն՝ որի մէջ էր երկնել Վահագնը վիշապաքաղ, Հայկն ու Արամը նետաձիգ, Սասունցի Դաւիթն ու առիւծ Մհերը կայծակնաթուր, Աշխէնն ու Տրդատը առիւծասիրտ ու ազգաշէն, Լուսաւորիչն ու Մաշտոցը յաւերժալոյս, Շնորհալին ու Տաթեւացին հաւատապաշտ, ու վերջապէս մեր մէկուկէս միլիոն սրբերը՝ վկայախօս:

Մոխրացել էր բոյնը նորից, 1915-ի հողմապտոյտ հրդեհի լափլիզող համայնակուլ կրակով: Իր հայրենի բոյնի մէջ յանկարծական հրդեհով բռնկւած, փիւնիկը նաեւ զոհեց իր թեւերը այս անգամ: 1896-ի եւ 1909-ի հրդեհները մասամբ էին մոխրացրել նրա ապագան, իսկ հիմա մոխրաթեւ էր դարձել նոյնիսկ ինքը՝ փիւնիկը պանդոյր: Չքացել էին նրա փետուրները նուրբ ու երկգոյն, բայց մանաւանդ պայծառ եօթներանգ երկինքները թեւածելու երջանկայոյս կարողութիւնից էր զրկւել նա, հաշմանդամի սայլակն իր քարշ տալով անապատի աւազների վրայ, ամենուրեք տարտղնելով մոխրամասունքները իր թեւերի ու անցեալի փառաւոր պատմութեան:

100 եւ աւելի տարիներ են անցել այդ օրւանից: Անապատի անորոշութեան տափաստանային ուղին յոգնեցրել էր փիւնիկին, կոշտուկներ հագցրել նրա յամառ ոտքերին, բայց ահա տեսնում ենք նրան նորից նստած թխսի: Աւերւած ու մոխրացած իր բնի բոցահոտ թախթի վրայ է նա դարձեալ ծալապատիկ, կարեվէր, բայց չյուսահատւող աղքատի հզօր կամքով օրհնւած Երկնաւորից, մինչեւ նորածիլ փետուրների բուսնելն իր մոխրացած թեւերի սրածայր անկիւններին:

Նորից ճւճւոց է նրա մոխրահոտ բնում՝ աքսորականի համեստ հիւղակում, աշխարհի տարբեր անկիւններում, Սիրիայից ու Լիբանանից սկսած մինչեւ Արեւմտեան երկրներ: Հիւղաւաննե՜ր եւ նպաստամատոյց ընկերութիւննե՜ր վերընձիւղման եւ մարդասիրական օժանդակութեան տեսարան են կազմել, իսկ միւս կողմից նպաստընկալ փիւնիկը, որ օրն ի բուն բրինձ ու ձաւար է կտցում նրանց շուրջ թռչկոտելով, գէթ փարատելու իր առօրեայ անսւաղութիւնը: Միաժամանակ, իր մոխրացած թեւերով նա ըստ կարելւոյն պաշտպանում է ձագերն իր դեղնակտուց, նրանց հագագում էլ տեղադրելով մի քանի հատիկ ընդեղէն, հաւատալով ապագայում նրանց էլ թռվռալու յուսալի ունակութեան:

Եւ դարձեալ շիւղակազմւեց բոյնը 1918ի վառ արշալոյսի հետ, իսկ 1991-ին՝ փետրախիտ զարդարւեց 100ամեայ փիւնիկը մոխրաթեւ, դարձեալ ճախրելով ազատ ու անկախ կապոյտ ու անամպ երկնքում հայրենի: Բայց ունի՞ իրաւունք նա իր բոյնը հայրենիքի ցանկացած ծառի ճիւղին հիւսելու…: Արդեօք իր բնի մոխրանալու նոր վտանգի սպառնալիք չի՞ տեսնում իր շուրջ փիւնիկը, իրեն հարազատ թւացող ձեռքերով ու ծանօթ ջահից վառւած կրակով…: Որովհետեւ ունի՛ նա դառն փորձառութիւնը, մինչեւ իսկ մոխրացած տեսնելու իր սեփական թեւերը սրագնաց, այսինքն՝ թռչելու իր ամբողջ կարողականութեան արգելակումը…: Խուժան ասկեարի ձեռքով վառւած կրակի այրուցքը մռմռում է դեռ իր եւ իր ծնած ձագերի վարդագոյն կաշւի վրայ: Նրանք խորշակահար են այն բոցից, որը հայրենիքը ամբողջ կարող է հրդեհել, ինչպէս հրդեհւել էր նրանց տունն հայրենի արեւմտեան Հայաստանում, որտեղից մէկ ափ մոխիր անգամ չմնաց ժառանգ, ըստ Ակնեցի նահատակ բանաստեղծի ողբահիւս վկայութեան:

Ապրիլեան այս նւիրական օրերին, թող որ մէկ անգամ եւս հաւաստիացնենք համայն աշխարհին, թէ մոխրաթեւ 100ամեայ փիւնիկը՝ Հայ Ազգը իր հայրենիքում կամ սփիւռքեան իր գաղթօջախներում, նորից կը թռչի եւ՝ վստահաբար կը թռչի, նոյնիսկ եթէ վառեն իր բոյնը, եւ մինչեւ իսկ մոխրացնեն իր թեւերը ու քամուն տան:

Նոր սերունդները դեղնակտուց չե՛ն, այլ արդէն թափահարում են իրենց թեւերը ջլապինդ, եւ համարձակ ճախրելով, լայնլայն պտոյտներով պար են բռնում արեւահամ հայրենիքի երկնակամարում: Մոխրաթեւ 100-ամեայ փիւնիկը մաքրել է արդէն վառւած իր բոյնը հին, վերանորոգել վանքերն ու կանգնեցնել նոր եկեղեցիներ տուֆաշէն: Նա իր նորաբոյս փետուրներով առաւել ջերմացնում է իր բոյնը, մայրենի իր ծոցը, համայն հայութեան յաւերժական հանգրւանը՝ Մայր Հայաստանը:

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Առաջնորդ Ատրպատականի հայոց թեմի

22 ապրիլի, 2018

Ազգ. առաջնորդարան, Թաւրիզ

Յարակից լուրեր

  • «Երկիր եւ մշակոյթ» կազմակերպութեան պատւիրակութիւնը Ատրպատականի առաջնորդարանում
    «Երկիր եւ մշակոյթ» կազմակերպութեան պատւիրակութիւնը Ատրպատականի առաջնորդարանում

    Շաբաթ առաւօտեան, 18 օգոստոս 2018-ի ժամը 10.30-ին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը, ազգային առաջնորդարանի «Էմիլ Յակոբեան» դահլիճում ընդունեց, «Երկիր եւ մշակոյթ» կազմակերպութեան անդամներից մէկ պատւիրակութիւն, գլխաւորութեամբ Արամ Ղազարեանի: Հանդիպմանը ներկայ գտնւեց նաեւ Թեմական խորհրդի ատենապետ Ռուբիկ Ջանանեանը:

  • Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը ընդունեց Հայաստանում ԻԻՀ դեսպանատան մշակութային կցորդի այցը
    Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը ընդունեց Հայաստանում ԻԻՀ դեսպանատան մշակութային կցորդի այցը

    Չորեքշաբթի, 15 օգոստոս 2018-ի երեկոյեան ժամը 4-ին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը, ազգային առաջնորդարանի իր գրասենեակում ընդունեց Հայաստանում Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան դեսպանատան մշակութային կցորդ Հէյդարիի այցը, որուն ընկերակցում էր նոյն բաժանմունքի խորհրդական Նէզիֆը: 

  • Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը դարձեալ Ղարադաղում
    Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը դարձեալ Ղարադաղում

    Ատրպատականի ամբողջ տարածքին սփռւած եկեղեցիների եւ պատմական կոթողների իրավիճակի մասին ուսումնասիրական նիւթերի իր աշխատանքը շարունակելով, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը դարձեալ Ղարադաղում էր:

    Ղարադաղի Ամրադուլ գիւղին առաջնորդ Սրբազանի տւած այցի նկարագրականը ներկայացնում ենք ստորեւ, ի՛ր գրչով: 

  • Հայ եկեղեցու հնագոյն թեմի՝ Ատրպատականի հայոց թեմի պատմութիւնը ներկայացւեց Ֆրէզնոյում
    Հայ եկեղեցու հնագոյն թեմի՝ Ատրպատականի հայոց թեմի պատմութիւնը ներկայացւեց Ֆրէզնոյում

    Երեքշաբթի, 31 յուլիս 2018ի երեկոյեան ժամը 7-ին, կազմակերպութեամբ Ֆրէզնոյի «Ասպարէզ» ակումբի մշակութային յանձնախմբի եւ Ֆրէզնոյի հայկական թանգարանի, իւրայատուկ բանախօսութիւն եւ ձեռնարկ տեղի ունեցաւ Միութեան սրահում, ներկայութեամբ մշակութասէր Ֆրէզնօհայութեան: 

  • Եզակի գրքի իւրայատուկ շնորհանդէս՝ որը Ատրպատականի հայոց թեմի անցեալը ներկայ դարձրեց Գլենդէլում
    Եզակի գրքի իւրայատուկ շնորհանդէս՝ որը Ատրպատականի հայոց թեմի անցեալը ներկայ դարձրեց Գլենդէլում

    Չորեքշաբթի, 25 յուլիս 2018-ի երեկոյեան ժամը 7.30-ին, Գլենդէլի «Գրիգոր եւ Մարիամ Գարամանուկեան» երիտասարդական կենտրոնի «Իսահակ եւ Ժանէթ Գազանճեան» սրահում տեղի ունեցաւ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի «Ուղեւորութիւն Ատրպատականի հայոց թեմում, հայկական յուշարձանների հետքերով» գրքի Ա. հատորի շնորհանդէսը, կազմակերպութեամբ «Սարդարապատ» գրախանութի եւ հովանաւորութեամբ Լոս Անջելէսում գործող իրանահայ հինգ միութիւնների՝ «Ջան Թաւրիզ»-ի, «Իրանահայ միութիւն»-ի, «Ղարադաղի ժառանգութիւն»-ի, «Ուրմիայի հայրենակցական միութիւն»-ի եւ «Սալմաստի ժառանգութեանց ընկերակցութիւն»-ի:

Ամենաշատ ընթերցւած

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։