Հա

Ազգային

04/12/2017 - 12:00

Թալիշ… Օջախ եւ պատնէշ

Շինարարութեան յատուկ ձայներ, որոնց մերթ ընդ մերթ կը միանայ թռչնազգիներու ճռուողիւնը:

Այսպէս՝ ծիծեռնակը վերստին կը շինէ իր բոյնը:

Տարեվերջէն առաջ իսկ, Մարտակերտ շրջանի Թալիշ գիւղին բնակիչը պիտի վերադառնայ «տուն, քաղցր տուն», վերստին մշակելու եւ հերկելու իր հողը, վերստին արածելու իր հօտն ու երամակը:

Շինարարութեան յատուկ ձայներ, որոնց մերթ ընդ մերթ կը միանայ թռչնազգիներու ճռուողիւնը:

Այսպէս՝ ծիծեռնակը վերստին կը շինէ իր բոյնը:

Տարեվերջէն առաջ իսկ, Մարտակերտ շրջանի Թալիշ գիւղին բնակիչը պիտի վերադառնայ «տուն, քաղցր տուն», վերստին մշակելու եւ հերկելու իր հողը, վերստին արածելու իր հօտն ու երամակը: Այսպէս, ծխնելոյզէն պիտի ճախրի մուխը, յաւելեալ փայլք մը տալով Մռաւ լերան արեւելեան շրջանի հարաւային լանջին, Թարթառ գետի ձախ կողմին, անտառապատ սարալանջի վրայ գտնուող այս գիւղին, որ հիւսիսային Արցախի ամենամեծն է:

Պատմական Յոռեկ գիւղի աւերակներուն մօտ կառուցուած այս գիւղը, բազմիցս քանդուած, թալանուած ու աւերուած է, եւ միշտ ալ՝ վերակառուցուած:

Դեռ թարմ է պատմութիւնը: 1992-էն ի վեր Թալիշը երկու անգամ աւերուած է եւ երկու անգամ ալ թալիշցին տեղահանուած է:

1992-ին ազերի զինեալներ՝ լայնածաւալ յարձակում մը կատարելով, գրաւեցին Թալիշն ու շրջակայքը, ու աւելի քան քառասուն հազար հայեր ստիպողաբար հեռացան տարածաշրջանէն: Այս վիճակը տեւեց գրեթէ երկու տարի, մինչեւ ապրիլ 1994, երբ հայրենի ուժերուն զօրաւոր յարձակողականը ստիպեց թշնամին, որ նահանջէ: Ամբողջական վերահսկողութեան տակ առնուած էր Թալիշի տարածաշրջանը:

Բոլորովին աւերուած էր այս գիւղը: Ո՜չ մէկ կանգուն տուն մնացած էր: Առանց յուսահատութեան ու յուսալքման, թալիշցին վերադարձաւ իր հայրենի հողը եւ վերականգնեց, վերաշինեց ու վերաբնակեցուց:

Ճակատագիրը կրկին անխնայ եղաւ այս գիւղին հանդէպ: Արդարեւ, ապրիլ 2016-ի քառօրեայ պատերազմին, Ատրպէյճանի բանակի ռմբակոծումները մեծ վնասներ հասցուցին Թալիշին եւ թալիշցիին, յատկապէս գիւղի ծայրամասին մէջ, ուր ծերունիներ մերժած էին հեռանալ իրենց բնակարաններէն: Ազերիներ մուտք գործած էին այս շրջանները եւ չարչարած ու սպաննած՝ անմեղ ծերունիները:

Շարունակելով իրենց յառաջխաղացքը, նախայարձակ ազերիները գրաւած էին ռազմական դիրքեր, որոնք յետագայ քանի մը օրերու ընթացքին, բուռն ճակատամարտէ ետք, մեծամասնութեամբ վերստին մնացին հայոց բանակի տիրապետութեան տակ:

Բնակարաններու կողքին, նաեւ նոյնքան թափով աշխատանք կը տարուի, վերակառուցելու համայնքային կեդրոնը, իր կողքին ունենալով շտապ օգնութեան կեդրոն, երիտասարդներու ժամանցի համար սրահներ եւ անշուշտ դպրոց ու մանկապարտէզ:

Արցախի դարպասն ու կաղնին է Թալիշը, որ միշտ ալ պիտի վերաշինուի եւ կանգուն մնայ:

«hairenikweekly.com»

28 նոյեմբեր 2017

Յարակից լուրեր

  • Ակնարկ. Ուաշինկթընի հետեւողական պահուածքը խնդրոյ խռարկայ է
    Ակնարկ. Ուաշինկթընի հետեւողական պահուածքը խնդրոյ խռարկայ է

    Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանին կատարած յայտարարութիւնը թէ՛ պատմական եւ թէ՛ քաղաքական ու իրաւական տուեալներով կարելի է հակափաստարկել: Բնականաբար նաեւ շատ համոզիչ ձեւերով պարզել, թէ ինչո՛ւ այդ մասին քննարկումներ չկան հայկական դաշտին մէջ, երբ յատկապէս ի սպառ կը բացակային քննարկումները Պաքուի մէջ անցեալին վերադարձը բացառելու եւ Արցախի ժողովուրդի կամարտայայտութեան փաստին հետ հաշուի նստելու: Որուն համար զարմանք չի յայտներ ամերիկացի դիւանագէտը:

  • Ադրբեջանը «սեւ ցուցակ»-ում է ընդգրկել Արցախ այցելած ռուսաստանցի կանանց
    Ադրբեջանը «սեւ ցուցակ»-ում է ընդգրկել Արցախ այցելած ռուսաստանցի կանանց

    Ադրբեջանի արտգործնախարարութիւնն իր «սեւ ցուցակ»-ում է ընդգրկել Ռուսաստանի Դաշնութեան պետդումայի միջազգային հարցերով յանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ, ՌԴ իշխող «Միացեալ Ռուսաստան»  կուսակցութեան պատգամաւոր Սւետլանա Ժուրովային եւ ռուս գրող Լիւդմիլա Ուլիցկայային՝ Արցախ կատարած այցի համար:

  • «Դուք պէտք է ճանաչէք Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքի ամբողջական իրացումը». Շարմազանովը՝ Միլի մեջլիսի նախագահին
    «Դուք պէտք է ճանաչէք Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրաւունքի ամբողջական իրացումը». Շարմազանովը՝ Միլի մեջլիսի նախագահին

    Անթալիայում ընթանում է Եւրասիական պետութիւնների խորհրդարանների ղեկավարների երրորդ միջազգային համաժողովը, որին մասնակցում է ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Էդւարդ Շարմազանովը:

  • Մենենտեզ Ատրպէյճանի սպառնալիքները զսպելու գծով երաշխիք կ՛ապահովէ դեսպանի թեկնածուէն
    Մենենտեզ Ատրպէյճանի սպառնալիքները զսպելու գծով երաշխիք կ՛ապահովէ դեսպանի թեկնածուէն

    Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբը կը հաղորդէ, թէ հինգշաբթի, 4 հոկտեմբերին, Ծերակոյտի Արտաքին յարաբերութեանց յանձնախումբին մէջ տեղի ունեցաւ Ատրպէյճանի մօտ Միացեալ Նահանգներու դեսպանի թեկնածու նշանակուած Ըրլ Լիցընպըրկըրի առաջին հարցաքննութիւնը, որուն ընթացքին ծերակուտական Պապ Մենենտեզ կրցաւ երաշխիքներ ապահովել թեկնածուէն, թէ իր կարելին պիտի ընէ զսպելու համար Հայաստանի եւ Արցախի դէմ Ատրպէյճանի կողմէ կատարուող ռազմատենչ եւ սպառնական յայտարարութիւններն ու առնուող քայլերը։

  • Սգոյ օր՝ Հայաստանում եւ Արցախում
    Սգոյ օր՝ Հայաստանում եւ Արցախում

    Այսօր՝ հոկտեմբերի 6-ին, Շառլ Ազնաւուրի յուղարկաւորութեան կապակցութեամբ, Հայաստանում եւ Արցախում սգոյ օր է յայտարարւած:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։