Հա

Ազգային

11/12/2013 - 10:20

ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Ահարոն Ստեփանեան (1904-1973)

Քառասուն տարի առաջ, նոյեմբերի 25-ին, յունահայ գաղութը կորսնցուց իր վաստակաշատ նւիրեալներէն եւ գաղափարի մարտիկներէն Ահարոն Ստեփանեանը։
Ահարոն ամբողջ կէս դար իր կեանքն ու ընտանիքը նոյնացուց դաշնակցական մամուլին եւ, այդ ճամբով՝ յունահայ գաղութին հետ։ 

Ազգային արժէքներն ու դաշնակցական աւանդները «ԱԶԱՏՕՐԷՆ» պաշտպանող արթուն պահակը

Ն.

Քառասուն տարի առաջ, նոյեմբերի 25-ին, յունահայ գաղութը կորսնցուց իր վաստակաշատ նւիրեալներէն եւ գաղափարի մարտիկներէն Ահարոն Ստեփանեանը։
Ահարոն ամբողջ կէս դար իր կեանքն ու ընտանիքը նոյնացուց դաշնակցական մամուլին եւ, այդ ճամբով՝ յունահայ գաղութին հետ։ 1923-էն սկսեալ եւ մինչեւ իր վերջին շունչը, Ահարոն ստանձնեց ու օրինակելի նախանձախնդրութեամբ յառաջ տարաւ գրաշարապետութիւնը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, նաեւ խմբագրական պատասխանատւութիւնը սկզբնապէս «Նոր օր», իսկ 1945-էն ետք «Ազատ օր» անունով անխափան հրատարակւած յունահայոց գլխաւոր, այսօր արդէն միակ օրաթերթին։
Սփիւռքահայ առաջին սերունդի արժանաւոր դէմքերուն մեծ մասին պէս, տարագրութեան ծանր ու դժւարին պայմաններուն հետեւանքով, Ահարոն իր կարգին հնարաւորութիւնը չունեցաւ համալսարանական բարձրագոյն ուսման հետեւելու։ Հազիւ 19 տարեկան էր 1923-ին, երբ միացաւ «Նոր օր»-ին։ Բայց ինքնաշխատութեամբ եւ, մանաւանդ, դաշնակցական մամուլի ամենօրեայ գաղափարական «դպրոց»-ին մէջ թրծւելով, Ահարոն յաջողեցաւ մտաւորական իր պաշարը հարստացնել ազգային-քաղաքական եւ հասարակական-մշակութային գիտելիքով եւ լայն հորիզոնով։
Նաեւ գրաշարապետութիւնը մեծապէս օգնեց Ահարոնին, որպէսզի զարգացնէ եւ խորացնէ թէ՛ հայերէնի իր հմտութիւնը, թէ՛ ընթերցողին ուշադրութիւնը գրաւելու հրապարակագրական ջիղը։
Այդպիսով՝ Ահարոն ճակատաբաց տէր կանգնեցաւ հայ մտքի, ազգային արժէքներու եւ դաշնակցական աւանդներու Արթուն Պահակի իր կոչումին։ Ամբողջական նւիրումով փարեցաւ իրեն վստահւած առաքելութեան եւ իր բոլոր ուժերով, առանց մեծ ու փոքր գործերու միջեւ խտիր դնելու, ծառայեց յունահայ կեանքի առոյգ կազմակերպման, հայապահպանման եւ ազգային-մշակութային ճառագայթումին, այլեւ ու մանաւանդ՝ հայ ժողովուրդի ու Հայաստանի ազատագրութեան սրբազան դատին զինւորագրեալ, գաղափարապա՛շտ երիտասարդութիւն թրծելու սրբազան գործին։
«Ազատ օր»-ի 26 նոյեմբերի 1973-ի համարով եւ առաջին էջի վրայ լոյս տեսած հակիրճ մահագրութեան համաձայն՝ Ահարոն Ստեփանեան ծնած էր 1904-ին, Էօդէմիշ։ Յաճախած էր Իզմիրի «Մեսրոպեան» վարժարանը։ 1922-ին, Փոքրասիական աղէտէն ետք, իր մօր եւ երկու քոյրերուն հետ հաստատւած էր Յունաստան, Աթենք։ մարտ 1923-ին, երբ Հ. Յ. Դաշնակցութիւնը ձեռնարկեց իր պաշտօնաթերթին՝ «Նոր օր»-ի հրատարակութեան, Ահարոն հրաւիրւեցաւ ստանձնելու գրաշարական աշխատանքին պատասխանատւութիւնը։ «Նոր օր»-ը եւ անոր շարունակութիւնը եղող «Ազատ օր»-ը երկրորդ տուն եղան Ահարոնի համար, որ ամբողջապէս նոյնացած թերթին հետ՝ ամուսնանալու եւ ընտանիք կազմելու մասին երբեք չմտածեց...
Գրաշարական եւ հրապարակագրական իր ասպարէզին առընթեր, Ահարոն աշխոյժ մասնակցութիւն բերաւ յունահայ մշակութային կեանքին եւ հայապահպանման աշխատանքներուն։ Ընտրւեցաւ նորաստեղծ «Հայ մտքի տան» վարչութեան անդամ, մաս կազմեց Գէորգ Կառվարենցի առաջացուցած երգչախումբին, իսկ հետագային՝ «Համազգային»-ի վարչութեան իր անդամակցութեան կողքին, մաս կազմեց նաեւ «Համազգային»-ի Յակոբ Փափազեանի երգչախմբին։
Ահարոն իր ետին ձգեց մամուլի էջերուն ցրւած հրապարակագրական հարուստ ժառանգութիւն մը (կանոնաւորաբար կաշխատակցէր նաեւ Գահիրէ հրատարակւող ՀՅԴ Եգիպտոսի պաշտօնաթերթ «Յուսաբեր» օրաթերթին)։
Ահարոնի գրչին պատկանող խմբագրականներն ու, յատկապէս, «Ազատօրէն» վերտառութեամբ հրատարակւած նշմարները, օրը-օրին գրւած ըլլալով հանդերձ, կը շարունակեն պահել իրենց այժմէականութիւնը՝ թէ՛ շօշափւած հարցերու լայն ծիրով, թէ՛ գաղափարական իրենց կողմնորոշումներով, որոնք թելադրական են մեր այսօրւան համար։
Ահարոնի հրապարակագրական ժառանգութիւնը ուսանելի է յատկապէս մեր օրերու հայ երիտասարդութեան համար, որ Սփիւռքի տարածքին քիչ մը ամէն տեղ, համեմատաբար առաւել կամ նւազ չափերով, կռնակ դարձուցած է հայախօսութեան եւ հայ մշակութային արժէքներու պահպանումին։
Ահա՛ «Ազատօրէն» գրւած քննադատութիւն մը Ահարոնէն.-
«Մտէք մեր եկեղեցիներուն մէջ։ Պատարագիչը քարոզ կը խօսի հայ լեզւի եւ մշակոյթի պահպանման անհրաժեշտութեան մասին։
«Երթաք խաղաղութեամբ»-էն ետք, երբ ժամւորները դուրս կելլեն եւ խմբակներ կազմած եկեղեցիին բակին մէջ կը սկսին խօսակցիլ իրարու հետ, ի զուր կը սպասէք, որ հայերէն բառ մը լսէք անոնց բերնէն։
«Կամ մտէք հայկական հանդիսութեանց սրահներէն ներս եւ միջնարարներուն ականջ դրէք ձեր շուրջիններու խօսակցութեան։ Շատ հազւադէպօրէն պիտի լսէք մեր մեծասքանչէն բառ մը կամ նախադասութիւն մը։
20-էն 40 տարեկան մեր երիտասարդ սերունդն են անոնք, որ գրեթէ բոլորն ալ շատ լաւ գիտեն մեր մայրենի լեզուն, բայց կերեւի «ամօթ» կը զգան զայն գործածելու։ Եկած են եկեղեցի կամ հանդիսավայր՝ իբր թէ «հայապահպանո՜ւմ» ընելու, բայց կը մեղանչեն այդ բառին դէմ։
«... Ուրկէ՞ բուսաւ այս հիւանդութիւնը, որ տարւէ տարի համաճարակի բնոյթ կը ստանայ։ Ստացած է արդէն»։
Գրքունակ, ասկէ կամ անկէ սորւածը եւ քաղածը շրջապատին հրամցնող մտաւորականը չեղաւ Ահարոն։ Ընդհակառակն՝ գրեց հաւատքո՛վ եւ գործքով ալ տէր կանգնեցաւ իր հաւատացածին ու գրածին։
Նաեւ՝ շատախօսելու եւ բան չըսելու, բառերու շռայլանքով ընթերցող տպաւորելու մտաւորական սնափառութեան դէմ անհաշտ պայքար մղող գաղափարի մարտիկը եղաւ Ահարոն։
Աւելի՛ն. ազգային մեր արժէքներուն ողջ էութեամբ կառչած՝ Ահարոն շարունակ շեշտեց հաւատաւոր, գաղափարապաշտ եւ յանձնառու հայ մտաւորականութեան հրամայականը սփիւռքեան մեր իրականութեան մէջ։ Իր պարզ հայերէնով ու կուռ ոճով՝ կրցաւ գրաւել սիրտը ընթերցողներուն՝ անոնց մտքին ուղղակի յղելով իր տեսակէտներն ու գաղափարները։
Ահա՛ եւ այդ պատգամը «Ազատօրէն» փոխանցող իր մտքերէն հետեւեալ քաղւածքով կեզրափակենք հայ մտքի եւ մամուլի երախտաշատ նւիրեալին՝ Ահարոն Ստեփանեանի մահւան 40-ամեակի ոգեկոչման նւիրւած այս վկայութիւնը.-
«Կարճ նախադասութիւններով ու պարզ լեզւով արտայայտւած միտք մը աւելի ազդու է եւ հաճելի, քան մեր մտածումներուն աղքատութիւնը «խորհրդածութիւններ»-ու մշուշին մէջ ողոքելու ճիգը։
«Կարճ խօսինք, բայց մտածելով խօսինք։
«Պարզ խօսինք, բայց իմաստ դնենք մեր խօսքին մէջ։ Մանաւանդ, երբ մեր առջեւ ունինք մէկէ աւելի հասկցող ունկնդիրներ։
«Հոն ուր շատախօսութիւնը կը տիրապետէ, բացակայ է շինարար գործը։
«Մասնաւորաբար ընկերային եւ հասարակական շրջանակներու մէջ, շատ խօսիլը մոռցնել կու տայ յաճախ մեր բուն ըսելիքը։
«Հանրանւէր գործերու յաջողութեան համար, լուռ ու մունջ եւ առանց ցուցադրութեան աշխատանքը նախապայման է։
«Իսկական հայ մտաւորականը ա՛ն է, որ անսակարկ հայ ժողովուրդին ծառայելու կոչումը կը զգայ իր մէջ եւ այդ ուղղութեամբ կը գործէ:
«Հայ մտաւորականը անպայմանօրէն պէտք է սերտած ըլլայ մեր պատմութիւնը եւ ուսումնասիրէ մեր ներկայ պայմանները, որոնց մէջ գործելու ստիպւած է ինք։
«Հանրային կեանքի մէջ, յարգանքը մեր շրջապատին՝ մեր անձին հանդէպ, պէտք չէ մուրալ, այլ պէտք է պարտադրել՝ մեր կարողութիւններուն լաւագոյնս ցուցաբերումով, առանց ընկրկելու խոչընդոտներու առջեւ»։

Յարակից լուրեր

  • Դաշնակցութիւնը իր գործին խստագոյն քննադատն է
    Դաշնակցութիւնը իր գործին խստագոյն քննադատն է

    Դիմատետրի էջիս տեղադրած «ԻՆՉՈ՞Ւ ՉԻ ԳԱՐ ՅԵՂԱՓՈԽՈՒԹԻՒՆԸ» յօդուածիս առիթով երէց ընկերս Կարօ Արմէնեան կատարած է սքանչելի նկատողութիւն, որուն ճշմարտութիւնը, հարազատութիւնը եւ իմաստութիւնը թարգմանն է իւրաքանչիւր Դաշնակցականի գաղափարական բծախնդրութեան։

  • Ի՞նչ անել երբ էշդ գողացել են
    Ի՞նչ անել երբ էշդ գողացել են

    Զոյա Թադէոսեանը (արժէ՞ ներկայացնել) Դաշնակցութեանը 24 ժամ է տւել, որ ներողութիւն խնդրի այս օրերին իր հասցէին հնչեցւած «վիրաւորանքների» համար, այլապէս, սպառնացել է` մտքի դրածն անել:

    Հիմա ես մի քիչ կասկածում եմ, որ որեւէ մէկը Զոյա Թադէոսեանից յանկարծ ներողութիւն խնդրի, որովհետեւ, եթէ մէկը կայ, որ պէտք է ներողութիւն խնդրի հայ ժողովրդից (ինչը եւ արեց) ու արցախեան հերոսամարտի զոհերից, դա Զոյա Թադէոսեանն է, որ իր աբսուրդ յայտարարութիւններով մաքուր օդում իսկական ամպրոպ պայթեցրեց: 

  • Ձեզ ո՞վ է սնանում
    Ձեզ ո՞վ է սնանում

    Արդարութեան կացինահարները Դաշնակցութեանը մեղադրում են անարդարութեան մեղքով։

    Հաւասարութեան ոտնահարները Դաշնակցութեանը այպանում են անհաւասարութեան յանցանքով։

    Ազատութեան իրաւունքների կաշկանդները Դաշնակցութեանը պախարակում են ազատութեան իրաւունքների զլացումով։

  • Ամէն ջանք թափել իրականացնելու համար զանոնք
    Ամէն ջանք թափել իրականացնելու համար զանոնք

    Դաշնակցական կոչուելու համար բաւական չէ տեսականօրէն յարել Դաշնակցութեան ծրագրին ու կանոնագրին եւ համակրանքով ընդունել կանոնագրութեան հինգ պահանջներն ու կուսակցական որոշումները եւ կրաւորական կերպով ենթարկուել նրանց:

  • Միտումնաւոր խեղաթիւրո՞ւմ, թէ՞ պարզապէս ստրկամտութիւն
    Միտումնաւոր խեղաթիւրո՞ւմ, թէ՞ պարզապէս ստրկամտութիւն

    Ակնյայտ է, որ Արցախեան շարժման 30-ամեակին նւիրւած միջոցառումների մշակութային բաժինը, անցեալ տարիների հետ համեմատած, կրում էր ազգային եւ հայրենասիրական լիցքեր: Շրջաններում կազմակերպւած միջոցառումներին եւ փետրւարի 20-ին երիտասարդական պալատում կազմակերպւած համերգին հնչեցին միայն ազգային եւ հայրենասիրական երգեր, եւ, ինչը պակաս կարեւոր չէ, բոլոր ելոյթները հնչեցին ՀԱՅԵՐԷՆ:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։