Հա

Ազգային

13/11/2019 - 11:50

Կենցաղային ցոյցեր եւ աշխարհաքաղաքական արձագանքներ

Լիբանանեան իրադարձութիւնները սոցիալ-տնտեսական եւ քաղաքացիական բնոյթից հատելով սահմանը անցել էին արդէն քաղաքական հարթութիւն եւ վերածւել վարչակարգի եւ ընդհանուր պետական համակարգի արմատական փոփոխութեան համընդհանուր պահանջով յատկանշւող շարժման։

Լիբանանեան իրադարձութիւնները սոցիալ-տնտեսական եւ քաղաքացիական բնոյթից հատելով սահմանը անցել էին արդէն քաղաքական հարթութիւն եւ վերածւել վարչակարգի եւ ընդհանուր պետական համակարգի արմատական փոփոխութեան համընդհանուր պահանջով յատկանշւող շարժման։

Հիմնախնդիրը հետզհետէ ապահովում է տարածաշրջանային-աշխարհաքաղաքական հնչեղութիւն: Բնականաբար կային վերլուծումներ եւ մեկնաբանութիւններ` այս ամբողջ շարժման մի կողմից լիբանանեան ակունքներին, միւս կողմից քաղաքական շահարկումների կամ արտաքին ներշնչումներ ունենալու տեսութիւնների մասին:

Մինչ, լիբանանեան փողոցը հետեւողականօրէն շարունակում էր յայտարարել, որ շարժումը համալիբանանեան բնոյթ եւ տարողութիւն ունի եւ բխում է զուտ լիբանանեան ակունքներից պարզ այն տրամաբանութեամբ, որ տասնամեակներ շարունակւող ապաշնորհ վարչակառավարումը եւ դրա հիմք հանդիսացած համայնքայնութիւնը պատճառ են դարձել աւատապետական կարգերի արմատաւորման, եւ զարգացման, համատարած թալանի, կոռուպցիայի եւ պետական գումարների մսխման, երկրում անջրպետային հեռաւորութիւններ ստեղծելով աստղաբաշխական գումարներով յատկանշւող մեծահարուստների եւ համաշխարհային մրցանիշերի մօտեցող աղքատ հասարակութեան միջեւ:

Լիբանանը դէպի աշխարհաքաղաքական օրակարգ առաջնորդող յայտարարութիւններ հնչեցին յատկապէս Վաշինգտոնի, Թեհրանի եւ Մոսկւայի կողմից:

Այսպէս. ԱՄՆ պաշտպանութեան քարտուղարը ուղղակի, բացորոշ յայտարարեց, որ պէտք է աջակցել Իրաքի եւ Լիբանանի ժողովուրդներին` ձերբազատելու համար իրանեան ազդեցութիւնից: Երբ երկու ժողովուրդների օրինակները համատեղ են նշւում, պարզ է, որ Իրաքի հակաիրանեան բնոյթ ունեցող ցոյցերի եւ առ այս պահը նման պահանջներ չարծարծած լիբանանեան ցոյցերի միջեւ քաղաքական զուգահեռ է գծւում: Վաշինգտոնը պաշտօնական այս յայտարարութեամբ նոյն ուղեգծի վրայ է ուզում ընկալել տարածաշրջանում ուշագրաւ շարժումների գաղափարաքաղաքական շարժառիթները:

Միւս կողմից, ՌԴ արտգործփոխնախարար, ՌԴ նախագահի Միջինարեւելքի եւ Աֆրիկայի հարցերով յատուկ պատւիրակ Միխայիլ Բոգդանովը հանդիպումներ է ունեցել ՌԴ-ում Լիբանանի դեսպան Շաուքի Պունասարի հետ եւ այդ առիթով յայտնել, որ զօրակցում է Լիբանանի միութեանը, գերիշխանութեանն ու անկախութեանը եւ «ազգային օրակարգի վրայ գտնւող բոլոր հարցերը լիբանանեան սահմանադրութեան շրջածիրում նոյնինքն լիբանանցիների կողմից լուծւելու կարեւորութեանը` շեշտելով որեւէ ձեւով չարտօնել լիբանանեան հարցերում արտաքին միջամտութիւնները:

Սա ուղղակի պատասխան կարելի է համարել ԱՄՆ պաշտպանութեան նախարարին: Ռուս դիւանագէտի յայտարարութիւնը կը մեկանբանւի այնպէս, որ ոչ միայն ՌԴ-ն ի՛նքը միջամուխ պիտի չլինի լիբանանեան իրադարձութիւններին, այլ դէմ է նաեւ, որ Վաշինգտոնը դա անի եւ այս դէպքում հակաիրանեան քայլեր ձեռնարկի Լիբանանում։

Թեհրանից հնչած երկու յայտարարութիւն անուղղակի արձագանք կարելի է համարել Պոմպէոյի արած սուր քաղաքականացման քայլին: Իրանի խորհրդարանի նախագահի միջազգային հարցերի խորհրդականը յայտնել էր, թէ Լիբանանում եւ Իրաքում ընթացող ցոյցերի բարձրաձայնած պահանջների մի մասը ժողովրդային է եւ կասկած չկայ, թէ Իրաքում եւ Լիբանանում գոյութիւն ունեն կոռուպցիա, գործազրկութիւն եւ բացթողումներ, սակայն եթէ օտար դերակատարների կողմից այդ պահանջները օգտագործւեն, ապա արդիւնքը ի շահ երկու երկրների ժողովուրդներին չի լինի։

Նա նաեւ նշեց, որ Իրաքում պահանջները այլեւս կառավարութեան բարեկարգումով չեն բաւարարւում, այլեւ վարչակարգի տապալումով, իսկ Լիբանանում ոմանք վարչակարգի տապալում պահանջեցին, երբ մարդիկ կենցաղային պահանջներ ունէին:

Այս վերջին ընդգծումով իրանցի պաշտօնատարը պարզապէս ասում է, որ կենցաղային խնդիրներով առաջացած շարժումը արագօրէն քաղաքականացւած է Լիբանանում, զգուշացնելով Լիբանանը արտաքին միջամտութիւններից:

Երկրորդը վերաբերում է Իրանի արտգործնախարարութեան բանբերին, որն արձագանքում է Էրդողանի յայտարարութեանը: Էրդողանը խօսում էր Իրաքի ցոյցերը Իրան տեղափոխման հաւանականութեան մասին: Բանբերը չէր բացառում, որ գոյութիւն ունի ցոյցերի Իրան տեղափոխման միտում:

Վաշինգտոն-Թեհրան-Մոսկւա եռանկիւնային գծերի վրայ արձանագրւող յայտարարութիւնները, պատասխանները կամ արձագանքումները` ընդգծում են տարածաշրջանում տեղի ունեցող ժողովրդային դրսեւորումների մի կողմից անկախ բնոյթը, միւս կողմից արտաքին ուժերի կողմից շահարկելի թեմա լինելը, բայց մանաւանդ երրորդ եւ չորրորդ կողմերի միջեւ քաղաքական հակամարտութեան շրջագծման փորձերը։

 

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ

«Ազդակ» թերթի գլխաւոր խմբագիր

Յարակից լուրեր

  • Առաջնահերթը` հայ դպրոցն է
    Առաջնահերթը` հայ դպրոցն է

    Լիբանանեան փոթորիկը անմասն չի ձգեր Լիբանանի հայութիւնը:

  • Լիբանանում խուճապի մթնոլորտ չկայ, բայց դէպի ՀՀ հայեացքները շատացել են
    Լիբանանում խուճապի մթնոլորտ չկայ, բայց դէպի ՀՀ հայեացքները շատացել են

    «Ցուցարարները բողոքում են կառավարութեան ապաշնորհ գործունէութիւնից, կոռուպցիայից, պահանջում են թալանւած գումարների վերադարձ»,- անդրադառնալով Լիբանանում շարունակւող` կենցաղային խնդիրների բարձրաձայնումից արդէն քաղաքական պահանջների հարթութիւն տեղափոխւած զանգւածային ցոյցերին՝ ասաց Շահան Գանտահարեանը:

  • Որպէսզի չկրկնուի 1975-ը` զգաստանանք հաւաքաբար
    Որպէսզի չկրկնուի 1975-ը` զգաստանանք հաւաքաբար

    Անցնող երեք օրերուն երկրի զանազան շրջաններուն մէջ հետզհետէ սաստկացող ընդհարումները մեզ դժբախտաբար կը վերադարձնեն 1975-ին բռնկած լիբանանեան պատերազմի օրերուն: Պատերազմ, որ տակաւին կը շարունակէ մեծ բաժին ունենալ լիբանանցի մարդու յիշողութեան մէջ, սակայն միաժամանակ անծանօթ են անոր սահմռկեցուցիչ տեսարաններն ու հետեւանքները մերօրեայ երիտասարդութեան:

  • Լիբանանը եւ 17 հոկտեմբերը
    Լիբանանը եւ 17 հոկտեմբերը

    17 հոկտեմբեր 2019-ին իրապէս պատահեցաւ անխուսափելին: Լիբանանն ու լիբանանցիք ատենէ մը ի վեր կը դիմագրաւեն ընկերատնտեսական աննախընթաց սուր տագնապ, կը տագնապին պետական համակարգին մէջ գոյութիւն ունեցող հսկայական գումարներու մսխումի, ելեւմտական ձախաւեր քաղաքականութեանց, անփութութեան, կամայականութեան, փտածութեան եւ ներքաղաքական անհեթեթ մրցակցութեանց անողոք հակազդեցութեանց պատճառով երկիրը կազմաքանդող եւ անդամալուծող քաղաքական վերնախաւին մօտեցումներէն: Այս բոլորին հանդէպ իր ընդվզումը, զայրոյթը արտայայտելու համար ժողովուրդը արդարացիօրէն պոռթկաց եւ 17 հոկտեմբերին փողոց իջաւ:

  • Աղքատներու պոռթկում շահագործող հարուստներու սադրանք
    Աղքատներու պոռթկում շահագործող հարուստներու սադրանք

    Ժողովրդային պոռթկումէն 41 օր ետք, լիբանանեան թատերաբեմը կը շարունակէ մնալ ընդհանուր անորոշութեան եւ անբաղձալի հաւանականութիւններու կամ անակնկալներու մէջ:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։